Bir kişinin vefatından sonra geride bıraktığı malvarlığı üzerinde kimin hangi oranda hak sahibi olduğunu tespit etmek için mirasçılık belgesi (veraset ilamı) düzenlenir. Bu belge olmadan mirasla ilgili hiçbir resmi işlem gerçekleştirilemez. Bankadaki paraların çekilmesi, tapu intikali, araç devri, SGK ölüm aylığı başvurusu gibi işlemler için mutlaka veraset ilamı gerekir.
- Mirasçılık Belgesini Kimler Alabilir?
Yasal mirasçılar (eş, çocuklar, anne-baba, kardeşler vb.) ve vasiyetname ile atanmış mirasçılar, tek başına veya avukatları aracılığıyla bu belgeyi talep edebilirler. Tüm mirasçıların birlikte başvurmasına gerek yoktur; bir mirasçının başvurusu yeterlidir.
- Veraset İlamı Nereden Alınır?
Mirasçılık belgesi, noterden veya Sulh Hukuk Mahkemelerinden alınabilir.
Noterler genellikle soybağı ilişkisinin açıkça görülebildiği standart durumlarda hızlı şekilde belge düzenler. Ancak mirasçıların durumunun araştırılmasını gerektiren hallerde ya da yabancılık unsuru varsa, yani miras bırakan ya da mirasçılardan biri yabancı uyruklu ise, işlem mahkeme tarafından yapılır. Mahkeme gerekli araştırmaları yaparak karar verir.
- Mirasçılık Belgesi Çıkartmak Ne Kadar Sürer?
Belgelerin hazır olması halinde noterler genellikle aynı gün içinde veraset ilamı düzenler. Ancak mahkemeden alınacak mirasçılık belgeleri, araştırma ve tebligat süreçleri nedeniyle birkaç hafta veya ay sürebilir. Süre, dosyanın niteliğine ve mahkemenin iş yoğunluğuna göre değişir.
- Veraset İlamı İçin Gerekli Bilgiler Nelerdir?
Miras bırakanın kimlik bilgileri, ölüm bilgisi (sistemden doğrulanan ölüm kaydı veya ölüm belgesi) ve başvuru yapan kişinin kimliği yeterlidir. Noterler çoğu zaman MERNİS kayıtları üzerinden tüm bilgileri kontrol ettiğinden fazla belge talep edilmeyebilir. Vasiyetname şüphesi varsa, bunun da başvuru sırasında bildirilmesi gerekir.
- Yurtdışında Yaşayanlar Veraset İlamı Alabilir mi?
Evet. Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşları, Türkiye’de bir avukata verecekleri vekâletname ile mirasçılık belgesi işlemlerini tamamen uzaktan yürütebilir. Türkiye’ye gelmelerine gerek yoktur.
- Mirasçılık belgesi e-Devlet’ten alınabilir mi?
Hayır. Başvuru noter veya Sulh Hukuk Mahkemesi üzerinden yapılır.
- Veraset ilamı alındıktan sonra miras paylaşımı hemen yapılabilir mi?
Evet, mirasçılar belge ile birlikte tapu, banka ve diğer kurumlardaki işlemlere başlayabilir. Ancak vergi bildirimi gibi yasal yükümlülükler de bulunmaktadır.
Neden Hukuki Destek Önemlidir?
Miras işlemleri, özellikle; mirasçıların çok olması, yurtdışı bağlantıları bulunması, vasiyetname varlığı, reddi miras durumları, çekişmeli aile ilişkileri gibi hallerde karmaşık hale gelebilir. Bu nedenle veraset ilamının doğru alınması, sonraki tüm işlemlerin hızlı ve sorunsuz şekilde yürütülmesi için kritik öneme sahiptir.